میزان رطوبت مواد غذایی، محصولات شیمیایی/ دارویی، خوراک (از مواد اولیه تا محصول نهایی) تاثیر تعیین کننده ای بر قیمت و کیفیت محصول دارد. به همین علت برای بررسی میزان رطوبت از دستگاهی به نام ترازوی رطوبت سنج یا آنالایزر رطوبت در صنایع بوم شناسی، داروسازی، صنایع غذایی (بررسی تازگی و کیفیت مواد غذایی تولید شده) و فرآورده های لبنی و آزمایشگاه های مرتبط با علوم طبیعی استفاده می شود. قیمت یک محصول غذایی می تواند تحت تاثیر رطوبت باشد، زیرا آب به وزن مواد غذایی افزوده و برخی مواد غذایی به ازای هر کیلوگرم قیمت گذاری می شوند. بنابراین تعیین میزان رطوبت یکی از رایج ترین تحلیل ها در توسعه محصول، فرآیند تولید و کنترل کیفیت می باشد. همچنین متخصصین رطوبت دریافتند که رطوبت می تواند بر بافت و طعم مواد غذایی تاثیر بگذارد و بنابراین برای تضمین یک تولید پایدار که منجر به تولید یک محصول غذایی با کیفیت می شود میزان رطوبت در چندین نقطه در طی فرآیند تولید محصول غذایی مورد اندازه گیری قرار می گیرد. هر چه میزان آب یا رطوبت برای یک محصول یا ماده مهم تر باشد، رطوبت سنج باید دقیق تر باشد.
اساس کار ترازوی رطوبت سنج:
اگرچه این دستگاه در رده ترازوها طبقه بندی می شود، اما کارکرد اصلی آن اندازه گیری رطوبت یک ماده می باشد نه سنجش وزن آن. از روشهای مختلفی برای اندازهگیری میزان رطوبت موجود در مواد استفاده میکنند که شامل اندازهگیری تبخیر آب ناشی از گرم شدن نمونه، اندازهگیری تفاوت وزن پس از حذف رطوبت در نمونه، و اندازهگیری تعادل بخار آب نمونه در سیستمی بسته است و در این رابطه ماژول های متفاوتی برای گرمایش وجود دارد، این ماژول ها شامل استفاده از حرارت، امواج مایکروویو، لامپ هالوژن و اشعه مادون قرمز می باشد. متداول ترین روش، حرارتی است. در این روش، با استفاده از یک لامپ و دادن حرارت به مواد، تبخیر رطوبت موجود در ماده انجام شده و سپس با محاسبهی وزن از دست رفته، میزان رطوبت موجود اندازهگیری میشود. روش حرارتی ایده آل نیست زیرا حرارت بسیار زیادی دارند و نسبت به لامپ های هالوژنی گرم شدن آن به طور توجهی بیشتر طول می کشد و در نتیجه قابلیت تکرارپذیری بهینه را در یک آنالایزر رطوبت فراهم نمی کند. در برخی از ترازوهای رطوبت سنج که مجهز به لامپ هالوژن هستند، بجای استفاده از حرارت، از طریق المنت گرمایشی تنگستن، رطوبت داخل مواد را اندازهگیری میکنند. در حالت ایده آل لامپ هالوژن ترازوی رطوبت سنج باید دقت ۰.۰۱ % و وضوح ۰.۰۱ گرم را نشان دهد. قبل از خرید باید مشخصات فنی دستگاه را به دقت ارزیابی کرد تا از سازگاری آن اطمینان حاصل کرد. بنابراین مسئلهی مهم در خرید ترازوی رطوبت سنج توجه به ظرفیت، دقت، سرعت، روش اندازهگیری، نرمافزارها و نوع مواد قابل استفاده در این دستگاه است.
ترازوهای رطوبت سنج مدل DSH-۵۰، از برند Selectalab یکی از دستگاه های قابل اطمینان و توانمند در جهت اندازه گیری رطوبت نمونه ها در دسترس میباشد.